Laat van je horen! Vanuit de basis spreken: Bottom-up in plaats van Top-down.
De internationale vernieuwingsbeweging We Are Church International hield op 17 september 2025 een zoom bijeenkomst. Je kunt dit via genoemde website/ You tube in zijn geheel terugzien. (Engels gesproken) Een zeer korte, puntsgewijze Nederlandse notitie van het besprokene vind je hieronder. De bijdragen komen uit Engeland, Duitsland en Oostenrijk. U hoort misschien verrassende of hoopgevende ontwikkelingen en misschien is het herkenbaar. Laten we ons kritisch spiegelen aan deze initiatieven. De tijd dat Nederland vooropliep is zoals u weet allang voorbij.
De ‘bekering’ waarover 64 maal wordt geschreven in het slotdocument van oktober 2024 heeft in Nederland nog een lange weg te gaan. De implementatie fase betekent in Nederlandse terminologie: “Geen woorden, maar daden.” en vraagt om essentiële veranderingen in de dagelijkse praktijk van kerkzijn. Niet alleen in de houding, maar ook in een open structuur waarin vooral veel NIET-clerici werkelijk kunnen participeren.
17-9-25: We are Church: Synodaliteit: Kiezen van bisschoppen; Leken als kerkleiders
Terug te zien via: https://www.we-are-church.org/123/
Bijdrage 1. Avril Baigent (plv. Directeur School for Synodality UK): Deel 3 van het Slotdocument
- avril@schoolforsynodality.org.u Zie ook: www.schoolforsynodality.org.uk › about
- Synodaliteit is vreugdevol en krachtig.
- In ‘decision taking’ gaat het vaak om macht, maar als we niet samen besluiten nemen doen we tekort aan onze missie. Het gaat niet om het verbeteren van onze organisatie, maar om een andere houding, een bekering.
- Vertrouw op de nederigheid. Luister!, ook naar traditionele jongeren.
- Over besluiten moet verantwoording worden afgelegd; evaluatie is nodig.
- Het geluid van leken moet gehoord worden; we hebben de autoriteit van de paus mee. Praat met de bisschop bijv. over de implementatie van het synodaal proces.
- Zie Slotdocument nrs. 82 (Ecclesial discernment as a spiritual practice); 84 (stappen in besluitvorming); 95 en 96 (Transparantie, verantwoording en evaluatie); 103 (participatory bodies); 108 (over diocesane synodes).
Bijdrage 2. Martin Schockenhoff : het kiezen van bisschoppen
- Codex 377-1: De paus benoemt vrijelijk bisschoppen, of bevestigt hen die legitiem zijn gekozen.
- Tim 1:3 bevat inhoudelijke eisen voor het ambt: onberispelijk, trouw, gematigd, zelfbeheersing, gastvrij. Leo XIV: hij moet vader en broeder zijn; er mag geen afstand zijn tot de gelovigen; dezen mogen zich niet ongemakkelijk voelen als ze hun bisschop ontmoeten
- Rome sluit soms (bijv. met Baden) een concordaat met provincies waar een kiesprocedure van kracht is. Het kapittel en een gelijk aantal leken zenden een lijst met kandidaten naar Rome; Rome kiest er drie uit; de leken mogen een aanbeveling doen aan het kapittel; het kapittel kiest één van de drie.
- Andere methode: het kapittel stuurt een kandidatenlijst aan het Vaticaan; dat wijst (niet gebonden aan de aanbeveling) drie kandidaten aan van wie minstens 1 uit het diocees moet komen; het kapittel kiest uit deze drie met geheime stemming.
- In de eerste 2 eeuwen werd de bisschop gekozen door het volk; Leo de Grote zegt dat hij, die over allen wordt aangesteld door allen moet worden gekozen; vanaf de Middeleeuwen komen de leken er niet meer aan te pas.
- Hoewel de Synodaler Weg met instemming van de bisschoppen de leken wilden betrekken bij bisschopsbenoemingen, kwam er ongemotiveerde tegewerking uit het Vaticaan, zodat de leken toch werden buitengesloten. Deelname van leken zou een breuk met het concordaat betekenen (maar dat verzet zich niet tegen lekendeelname) en zou de ‘papal secrecy’ schenden (maar dat gebeurt ook als het kapittel de bisschop kiest…).
- Conclusie: Het is mooi als er gesproken wordt over hervorming, maar het vraagt moed om het uit te voeren!
Bijdrage 3. Harald Prinz: Leiderschap door leken
- Harald leidt een parochie in Oostenrijk, met o.a. pastorale assistenten. De parochievergadering en de leider worden democratisch gekozen. Canon 517 bepaalt dat altijd een priester het gezag moet hebben, maar ze kwamen nooit en alles ging toch goed. De canon moet de praktijk gaan volgen; de regels zijn niet absoluut maar kunnen veranderen.
- Wekelijkse communicatie via mail en post is noodzakelijk.
- Luister naar wat er leeft, door de mensen te raadplegen ook zonder agenda!
- Een priester consacreert de hosties voor een hele maand; waarom zouden we niet zelf mogen consacreren? Christus kan ook zonder priester tot ons komen.
- Boek van Martin Ebner “Does the Church needs priests?”. Het gaat om aanwezigheid, vertrouwen, durf, inzet, het snappen van synodaliteit; niet om priesters.
