Comeniuslezing Peter Nissen

Het verlangen naar vrede en de redelijkheid van religie

Na de aanslag op  Charlie Hebdo  op 7 januari van dit jaar laaiden de gemoederen in het publieke debat over wat mensen heilig is hoog op. Voor de een zijn religieuze overtuigingen het meest heilige, voor de ander juist de vrijheid om die overtuigingen te mogen bespotten.

In de publieke opinie bestaat de tendens om religie al snel de schuld te geven van geweld en terrorisme. ‘Blame it on religion!’. Religie zit in de verdomhoek. Als er iets negatiefs gebeurt waarbij moslims in het spel zijn, dan hebben we meteen een probleem met ´de’ islam.

Hoe kan bevorderd worden dat religie niet als gemakkelijke, sacrale legitimatie van geweld gebruikt kan worden?

De uitweg is die van het redelijke gesprek over wat mensen heilig is.  Wat mensen heilig is is datgene wat mensen ten diepste beweegt, wat voor hen niet opgeefbaar is, wat een ultieme oriëntatie aan hun leven geeft.

Wij moeten dat gesprek voeren met redelijke argumenten, argumenten die door de andere gespreksgenoten te volgen zijn, zonder dat die anderen je eigen overtuiging over het heilige hoeven te delen.

Het forum bij uitstek voor zo’n breed beraad zijn de media: een voor iedereen toegankelijk marktplein. Daar moet het gesprek over het heilige gevoerd worden, met de bevordering van de vrede als belangrijkste oogmerk.

Dit is een samenvatting van de Comeniuslezing van Peter Nissen op 21 maart 2015. Peter Nissen is hoogleraar Spiritualiteitsstudies aan de Radboud Universiteit te Nijmegen en remonstrants predikant.

Meer lezen?

Integrale tekst van Peter Nissen